Başlangıçta kaz yetiştirmek hiç aklımda yoktu bu yüzden çok geniş bir kümes yapmamıştık. Onun için kazların daha geniş yer kaplama durumunu göz önüne alıp 3 adet linda 3 adet Çin kazı olmak üzere 6 adet kaz civcivi aldık. Satıcı arkadaş aynı zamanda üretimini de yapıyordu. İlk günler bir kutu içinde evde bakmamı önerdi. Kutuya bir demet maydanoz gibi yeşillik bağlamamı ve suyu da belli saat aralıklarında vermemi de önerdi.

Önemli Tüyolar

Bu tüyo gerçekten çok işe yaradı. Civcivler gagalarıyla birbirlerinin tüylerini çekiştiriyor ve bu esnada çekilmeye maruz kalan civciv bir feryat koparıyor ki çok rahatsız edici oluyor. Tam bu noktada kutuya bağlanan yeşillik devreye giriyor. Aynı hareketi ota yaptıkları için büyük oranda bu sorun halloluyor. Su kabını kutuda bırakmak civcivlerin suyun içine girip ıslanıp hasta olmasına dolayısıyla ölmesine neden oluyor. Suyu belli aralıklarla vermenin mantığı da bu.

Ben doğal otlar da koparıp yedirdim. Kazlar büyüyünce zararlı otları ayırt edebiliyor ancak kaz civcivleri küçükken önlerine konan her türlü yeşilliği yiyor. Zararlı olan bir otu vermemeye dikkat etmeli. Kazlar koyunlar gibi yayılım yapan hayvanlar hatta okuduğum bir bilgiye göre otları en dipten yiyebilen hayvanlarmış.  Yayılım yapması yem maliyetini düşürme noktasında bir avantaj.

İlk 15 gün  ifade ettiğim gibi kutuda evde baktım, suyu kontrollü olarak verdim ve birbirlerinin tüylerini çekiştirmemeleri için kutuya ot demeti yapıp astım.  16. günü kümeste geçirdiler. İlk günler alışma evresinde geceleri  aydınlatma yaptık. Kümeste yemlik ve suluk sistemi kullandım. Duvardan sarkıttığım tele bahçede çıkan otları demet yapıp bağlayarak bağladım. Bu şekilde kümeste kapalı kaldıklarında da yeşillik yemelerini sağladım.

İlk bir ay yem tüketimi ot desteğinin de sayesinde çok azdı ancak 2. ayda iyi yem tüketmeye başladılar. Tabi bunda kapalı kalmalarının etkisi var. Kazlar gün boyunca yayılım yapsa yem tüketimi de  minimuma iner. 2. ve 3. ayda palet yem daha sonra ise buğday ve arpa ile devam ettik. Kasım  ayından itibaren semt pazarlarından brokoli, karnabahar, lahana gibi kış sebzelerinin dış yapraklarını getirerek yine yeşillik takviyesine de devam ettim.

Şu videoda https://www.youtube.com/watch?v=ZDnHA-MNYP8  kazların ilk günden 60. güne kadar olan gelişimlerini

Şu videoda ise https://www.youtube.com/watch?v=znPz4fRwWt46 aylık gelişim sürecini ve sonrasında elde edilen et miktarına dair bilgileri bulabilirsiniz.

İlk Kez Kaz Yetiştirdim yazısı ilk önce Tecrübe Arşivim üzerinde ortaya çıktı.

En Verimli Yumurta Tavuğu?

En verimli yumurta tavuğunun hangisi olduğuna yönelik araştırmaya başladık. Australorp tavuğunun en verimli ve en uzun ömürlü tavuk olduğunu öğrendik. Tabi kırma olmayan bir australorp bulmanın kolay olmadığından haberimiz yoktu. Bir başka sorun ise birkaç adet tavuk almanın zorluğuydu. Aradığımız üreticilerde australorp değil farklı tür tavuklar vardı ve en az 200 adet 500 adet satış gibi şart sunuluyordu. Oysa bizim ihtiyacımız olan bahçemizde bakabileceğimiz birkaç tavuktu.

Ankara merkezde kurulan bir tavuk pazarı artık yoktu. Beypazarı’nda pazara tavukçu geldiğini öğrendik. O kadar yol gittik ancak pazarda iki araba vardı tavuk satan ve ikisinde de ataks yarkaları vardı. Bu işlerle ilk kez ilgilendiğimiz için yarkanın henüz yumurtlamaya başlamamış civcivlikten çıkmış genç tavuk demek olduğunu da yeni öğreniyorduk. Ataks ülkemize özel geliştirilmiş bir ırktı fakat araştırdığımız kadarıyla hem yumurta verimi diğer yumurtacı ırklara nazaran düşüktü hem yem tüketimi daha fazlaydı. Oradan elimiz boş ayrıldık.

Tindet Aldık

Daha sonra ilan sitesinde tindet tavuklar gördük. İlan sahibi arkadaşla tanışıp tecrübelerini dinledik. Tavuk konusunda çok hilelerin döndüğünden bahsetti. Yumurtlamak üzere diye aldığın yarka iki ay yumurtlamaz canın sıkılır, hazır yumurtlamakta olan tavuk sizin için daha iyi olur, dedi. Biz de zaten heyecanlıydık hemen yumurtlasınlar istiyorduk.

Elinde bulunan tindet tavukların hem yem tüketiminin daha düşük olduğunu hem de yumurta veriminin yüksek olduğunu anlattı. Yaptığımız araştırmalar bunu doğruluyordu. Ülkemizde yeni bilinen bir türdü. Krem rengi yumurtaları olan Fransız orjinli bir tavuk türüydü. 5 adet tavuk alıp ilk tavuk maceramıza başladık.

İlk günden itibaren yumurta aldık. Tabi birkaç gün sonra yeni bir yere gelme stresinden yumurtayı kestiler. İlk zamanlar anlam veremediğim bir köşede birbirleri üzerine çıkıp yatmaya çalışmaları da bu stresle ilgiliymiş. Bir hafta içinde adapte olup tekrar yumurtlamaya başladılar. Artık marketten yumurta almıyorduk. 5 adet tindet günde genelde 4-5 adet bazen de 3 adet yumurtluyordu.

Lohman Nick Brown da Aldık

Üç dört ay sonra aynı arkadaştan 3 adet de lokman nick brown tavuk aldık.  Gruptan ayrı duran ve yumurtlamadığını tespit ettiğimiz bir tindet tavuğu kesmiştik. Kümesimizde artık 4 tinted, 3 nick brown olmak üzere 7 tavuğumuz vardı. Günde 6-7 adet bazen de 5 adet yumurta alıyorduk. Nick brownlar kendileri gibi kahverengi yumurtluyor. İki çocuklu bir aile olarak her gün o adette yumurta tüketmediğimiz için ihtiyacımız üzerinde olanları satmaya da başladık. Tabi burada ticari bir amaç yoktu artan yem maliyetlerine  bir miktar da olsa katkı sağlamaktı amaç. Kümesi yaparken epey özen göstermiştik. Kış aylarında da tavuklar yumurtlamaya devam etti…

İlk Kez Yumurta Tavuğu Besledik yazısı ilk önce Tecrübe Arşivim üzerinde ortaya çıktı.

Kümes yapımını tamamlamıştık. https://www.tecrubearsivim.com/tum-asamalariyla-kumes-yapimi/ Şimdi sırada kümese alacağımız tavuklar ve civcivler vardı. Kümesi ikiye böldük. Bir tarafta etlik civcivler bir tarafta da yumurta için tavuklar olacaktı. Kümesi yapmıştık yapmasına ama Ankara’da tavuğu, civcivi nerden bulacağımıza dair hiçbir fikrimiz yoktu. Yazın civciv pazarlarda bile satılıyor diyebilirsiniz ancak bu civcivler normal köy tavuğu civcivi. Bize hızlıca büyüyen etlik civcivler lazımdı. (ilk Kez Etlik Civciv & Ross 308 Yetiştirdik.)

Biz büyüklerden etlik civcivi “haybora” diye duymuştuk. Konuşup bilgi aldığımız bir arkadaş bu ismin artık kullanılmadığını bu civcivlerin artık Ross 308 olarak anıldığını ifade etti. İnternet ilanlarındaki numaraları arayarak bulmaya çalışıyorduk. Aradığımız numaralardan hep yok cevabı alıyorduk. Küçük şehirlerde kolaylıkla bulunan bu etlik civcivleri koca Ankara’da bulamıyorduk.

Öğrendiğimiz kadarıyla Irak’a yumurta ihracatı açılmıştı ve tüm yumurtalar satılmıştı ondan civciv sıkıntısı vardı. Tam da bizi buldu dedik. Hevesimiz kursağımızda kalmıştı. İnternet ilanlarını izlemeye devam ettik. Bulunduğumuz yerden 50 km uzak mesafede 12 tane Ross 308 civciv ilanı vardı. Çaresi yok gidecektik. Bir mühendis arkadaş eline geçen yumurtalar üzerine hindiyi yatırmış ve ilandaki 20-25 günlük civcivler olmuştu. Tam biz konuma varmıştık. Bizden önce gelen bir aile çocukları için 2 civcivi almıştı. Kalan 10 civcivi biz aldık. Sayı uğraşmak için azdı. Daha sonra da yine uzak bir mesafeden Kırıkkale’den 4 adet daha getirtme imkanı oldu. Böylece sayı 14 adete ulaştı.

İlk Günler ilk Tecrübeler

Bu hayvanlar hızlı büyüdüğü için gelişim dönemlerinde tüyleri vücutlarını tam kapatamadığından soğuktan çabuk etkileniyor. Bulundukları ortamda ampul yakılarak ısıtma sağlamak gerekiyor. Bahçede elektrik imkanı olmadığı için bunu yapamadık. İlk günler her şey yolunda gibiydi ancak tecrübe edeceğimiz çok şey vardı.

Ross 308’ler hızla büyüyordu ancak bazılarında çok rastlandığını öğrendiğimiz hırıltılı nefes alma sorunu başlamıştı. Hatta beş yumurta tavuğumuzdan birine de bulaştı aynı hastalık. Moralimiz bozulmuştu. Antibiyotik aldık. Suluklarına koyuyorduk ama içimize sinmediği için ve ilk acemiliğin etkisiyle hırıltı bariz olanları tutup gagalarını açarak kaşıkla veriyorduk ilacı.

Besleme Sırasındaki Yaşadıklarımız

Bu hayvanlar sürekli yem yiyor ve dışkı çıkartıyor. Belli bir yetişkinliğe ulaştıklarında zemine ızgara koymak şart. Biz ilk deneyimde çok hassas düşünüp ızgaraların ayaklarına zarar vereceğini düşünerek talaş serdik. Sürekli dışkıladıkları için kendi pislikleri üzerinde geziniyorlar zemini sıkça temizlemek gerekiyor. İkinci sezonda ızgara üzerinde bakmayı planlıyorum.

Su için şamandıralı duvara monte etiğimiz suluklarımız vardı. Büyük bir bidondan hortumla bu çanaklara su geliyor. Zemine konulan suluklar içine ayakları ile bastıkları ya da içine pisledikleri için uygun değil. Aynı şey yem için de geçerli. Yemlikleri de çatıdan sarkıtılan bir telle bağlayarak havaya konumlandırmak gerekiyor. Hem yemliğin hem de suluğun civcivler büyüdükçe yükseltilmesi gerekiyor.

Yaşadığımız Olumsuzluklar

Ross 308’lerin boylarının büyüdüğünü hesap edemeyip sulukların boyunu yükseltmeyi ihmal etmişiz. Bir gün kümese gelince kümesin zemini batak halde bulduk. Nasıl olduysa bidondaki tüm su zemindeydi. Dışkı ile batağa dönüşen zeminde civcivler de pislenip berbat hale gelmişti. Su çanaklarını yukarı kaldırıp sürekli su akmasına neden olmuşlardı muhtemelen. Yukarı kaldırınca sorun halloldu..

Kendi yaptığımız yemliklerde hayvanlar yemi zemine dağıtarak yem israfına neden oldu. Tavuğun beslenirken gagasıyla yemi sağa sola savuramayacağı hazır yemlikler kullanmak gerekiyor. Bu yemlikler tavandan sarkıtılan bir materyalle askıda tutulmalı. Böylece civcivler büyüdükçe yükseklik artırılabilir.

Toplam 14 civcivle başladık ama 9 adetini kesebildik yani bakım sürecinde 5’i öldü. Ne kadar yem tüketimi oldu ve kesim sonrası ne kadar et elde ettik? Cevabı sonraki yazımızda.

İlk Kez Etlik Civciv & Ross 308 Yetiştirdik yazısı ilk önce Tecrübe Arşivim üzerinde ortaya çıktı.

Bu ihtiyacı karşılayacak kadar bir kümes yaptık ancak daha sonra kaz civcivi alıp kaz da yetiştirmeye başlayınca yer sıkıntısı baş gösterdi. Bu yazıda kümesi nasıl yaptığımızın detayları yer alacak. Sonraki yazılarda tavuk ve kazlarla yaşadığımız tecrübeleri konu konu aktarmaya çalışacağız.

Şimdi kümesi nasıl yaptığımıza gelelim:

Temel Yapımı

Önce bahçenin uygun bir noktasını belirleyip biraz temel kazdık.

Harcımızı karıp zemine serdik. Düz bir tahtayı mastar gibi kullanarak zemini düz bir hale getirdik.

Attığımız temel harcının kurumasını bir gün bekledik.

Duvar Örme

İkinci gün ilk sıra bims denen beton tuğlaları dizerek başladık. Duvarların düzgün olması için ip çektik. Aksi halde sıralar yükseldikçe duvarda içe ya da dışa yatmalar, yamukluklar olması kaçınılmaz. Duvarın yüksekliği yarıya ulaşınca  çalışmayı bıraktık.

Üçüncü gün yarıdan itibaren duvarı örmeye devam ettik. Yüksek bölümleri örmek için altımıza tahta ve bimsleri kullanarak basit bir iskele yaptık. İki metre civarı yüksekliğe ulaşınca Yani toplam yüksekliği ulaşınca duvar örme işi bitti.

Çatı Yapımı

Sonraki gün çatıyı yapmaya başladık. Beşon denen tahtaları kısa kenarları kavuşturacak şekilde enlemesine çatıya çaktıktan sonra dört metre boyu olan tahtaları kullanarak çatıyı kapattık.

Tahtaların üzerine kiremitleri koymadan önce çatı izolasyon malzemesini tahtaların üzerine serdik.

Arkasından kiremitleri dizmeye başladık.

Kiremitlerin üzerinde çatıya sabitlenmesi için delikler bulunur buralardan çivi çakarak kiremitleri yer yer çatıya sabitledik.

Çatı yapımından artan tahtalardan kümes için bir kapı yaptık.

Kümesi içeriden sıvadık. Yazın hava çok sıcak olmasına rağmen kümesini çatısında kullanmış olduğumuz kiremitler ve izolasyon malzemesi yeterli serinliği sağladı.

Kümes yapımı büyük ölçüde tamamlamıştık. Kümesteki diğer çalışmalarımızı daha sonraki yazılarda anlatacağız. Kümes yapımının videolu halini youtube kanalımızdan linke tıklayarak izleyebilirsiniz.https://www.youtube.com/watch?v=Hu3kWA8FZMU

Tüm Aşamalarıyla Kümes Yapımı yazısı ilk önce Tecrübe Arşivim üzerinde ortaya çıktı.

Deneme 2 yazısı ilk önce Tecrübe Arşivim üzerinde ortaya çıktı.

Haziran ayı girmişti. Bu sebze fidelerini ya da bazı tohumları toprakla buluşturmak için günlerin olduğu anlamına geliyordu. Hayatımda ilk kez toprağı ekim öncesine hazırlamak için bellemiştim.  Yorucu olsa da ilk günlerin heyecanı hiç hissettirmiyordu. Küçük bir hesaplama yapıp damlama su sistemi malzemelerini temin ettim.  Ana boruyu uzattıktan sonra sıraları oluşturacak damlama borularını ana boruya dik olacak şekilde monte ettim…

Toprakla İlk Buluşma yazısı ilk önce Tecrübe Arşivim üzerinde ortaya çıktı.

Aslında bu elbette yeni bir fikir değil. Maddi imkanı yerinde olanlar için bu her zaman mümkün olan bir şeydi. Şöyle bir şehirden uzaklaşıp doğaya açılalım dediğimizde etrafı ortaçağ derebeylerinin surları gibi sağlam duvarlarla çevrelenmiş içinde özenilmiş bir mimariyle yapılmış kocaman bir konağın olduğu çiftlik evleri görürüz. İşte benim kastettiğim daha dar imkanlara sahip insanların bir bahçe edinmesi. Böylece şehirden kaçıp nefes alacağı bir imkanı elde etmesiydi.

Emlak Sektörü

Tabi bu işe birden emlak sektörü el attı. Sonrasında büyük tarım arazilerinde mantar gibi türeyen hobi bahçeleri yer almaya başladı. Zaten küçük olan bir toprak parçasına birer de betonarme evler yaptı. Yan yana, dip dibe evlerin olduğu manzaralar oluştu. Bir nevi tarlaların üzerinde şehir hayatı geri döndü. Buna bir noktadan sonra devlet eliyle bir müdahale geldi. Hatta bazı yerlerde belediyeler yıkım kararları alıp uyguladı.

Bizim Maceramız Başlıyor…

2019 yılında çocuklarla birlikte fırsat buldukça doğayla toprakla iç içe olabileceğimiz bir imkan elde ettik. Büyük bir şehirde bir site içerisinde yaşayıp bir taraftan şehirde günlük iş hayatımızı sürdürürken bir taraftan  kendi sebzemizi, meyvemizi bir nebze de olsa yetiştirmek  hatta et, yumurta gibi bazı hayvansal gıdalarımızı da üretmek kulağa hoş geliyor. Ancak bu daha önce belki kıyısından köşesinden bildiğimiz birçok tecrübeyi artık tüm detaylarıyla ve tüm zorluklarıyla yaşamamız anlamına da geliyor. İşte bu tecrübeleri bu bölümde bir seri olarak anlatmayı planlıyorum.

İlk günlerin heyecanını buradan okuyun https://www.tecrubearsivim.com/toprakla-bulusma/

Bir bahçe alıp hayatı değiştirmek https://www.youtube.com/watch?v=CZLsT2HZyY4

Şehirden Doğaya Kaçış & Hobi Bahçeleri yazısı ilk önce Tecrübe Arşivim üzerinde ortaya çıktı.